معرفی و بررسی کامل کتاب آشنایی با علوم غریبه

کتاب آشنایی با علوم غریبه نوشته استاد محمد نیکنام عربشاهی، یکی از جامع‌ترین و کامل‌ترین آثار تألیفی به زبان فارسی در حوزه علوم غریبه و خفیه اسلامی به شمار می‌رود. این کتاب با بیش از نود صفحه در قطع رقعی، در سال 1385 توسط انتشارات مؤلف به چاپ رسیده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است. نویسنده در این اثر ارزشمند، با بهره‌گیری از سال‌ها پژوهش و تحقیق در حوزه علوم غریبه، تلاش نموده است تا اثری جامع و کامل ارائه دهد که هم شامل مبانی نظری و هم جنبه‌های عملی این علوم باشد. هدف اصلی مؤلف از نگارش این کتاب، آشنا ساختن خوانندگان با دنیای پنهان و اسرارآمیز علوم غریبه است؛ دنیایی که قرن‌ها ذهن دانشمندان و پژوهشگران را به خود مشغول ساخته و همواره مورد توجه علاقه‌مندان به معرفت‌های باستانی و رازآلود بوده است.

درباره نویسنده

محمد نیکنام عربشاهی پژوهشگر، نویسنده و مدرس برجسته در حوزه علوم اسلامی، عرفانی و علوم غریبه است. وی سالیان متمادی از عمر گرانبهای خویش را صرف تحقیق، پژوهش و تألیف در زمینه‌های مختلف علوم غریبه نموده و آثار ارزشمندی از خود به یادگار گذاشته است. از جمله تألیفات این نویسنده می‌توان به کتاب‌های «علوم غریبه در حقیقت سحر و طلسم و قواعد آن»، «فرهنگ علوم غریبه» و «جن و ارتباط آن» اشاره نمود که هر یک به نوبه خود منابع معتبر و قابل استنادی برای علاقه‌مندان به این حوزه محسوب می‌شوند. استاد عربشاهی علاوه بر تألیف کتاب، در وبلاگ شخصی خود نیز به انتشار مقالات و مطالب ارزشمند در زمینه‌های عرفانی، فلسفی، دینی و مذهبی می‌پردازد و همواره سعی در روشنگری و افزایش سطح آگاهی علاقه‌مندان دارد. رویکرد علمی و منصفانه مؤلف در نگارش آثارش، بدون تعصب و偏见، از ویژگی‌های بارز آثار او به شمار می‌رود که موجب شده تا کتب ایشان مورد استقبال گسترده علاقه‌مندان قرار گیرد.

مفهوم علوم غریبه و اهمیت آن در تاریخ اسلام

علوم غریبه که به آن علوم خفیه نیز اطلاق می‌شود، به مجموعه‌ای از دانش‌های پنهان و سری گفته می‌شود که دانشمندان مسلمان در طول تاریخ اسلامی گردآوری، تدوین و توسعه داده‌اند. این علوم بر آگاهی از اسرار ماوراءالطبیعه، تصرف در نیروهای نامرئی و انجام امور شگفت‌انگیز مبتنی هستند و حوزه‌های متنوعی نظیر کیمیا، جفر، رمل، اوفاق، تعویذ و طلسم را در بر می‌گیرند. ریشه‌های تاریخی علوم غریبه به دوران تمدن‌های باستانی بابل، مصر و یونان بازمی‌گردد و پس از ورود اسلام به ایران، دانشمندان مسلمان با بهره‌گیری از این میراث علمی غنی، علوم غریبه را به شکل امروزی درآورده و گسترش داده‌اند. در تاریخ اسلامی، این علوم ابتدا شامل سحر، پیشگویی با ستاره‌ها که به آن احکام نجوم یا تنجیم گفته می‌شود، چشم‌زدن و شعبده‌بازی بود و سپس با تأثیرپذیری از علوم یونانی، پنج علم اصلی کیمیا برای تبدیل فلزات به طلا و ساخت اکسیر جوانی، لیمیا برای سخن گفتن با حیوانات، میمیا برای سخن گفتن با اجساد، ریمیا برای سخن گفتن با جنیان و حیمیا برای صعود به آسمان‌ها به این مجموعه اضافه شدند.

اهمیت علوم غریبه در فرهنگ و تمدن اسلامی به اندازه‌ای است که بسیاری از علما، فیلسوفان و دانشمندان بزرگ مسلمان نظیر شیخ بهایی، خواجه نصیرالدین طوسی، ملاصدرا و ابن سینا در آثار ارزشمند خود به این علوم پرداخته و کتب و رسالات متعددی در این زمینه تألیف نموده‌اند. این علوم در واقع پل ارتباطی میان دانش ظاهری و باطنی محسوب می‌شوند و به انسان کمک می‌کنند تا با ابعاد پنهان وجود خویش و اسرار نهفته در جهان هستی آشنا گردد. از منظر معرفت‌شناختی، علوم غریبه مجموعه‌ای از معلومات است که از ذهن تا عمل، روش‌های ویژه خود را برای ایجاد ارتباط میان مفاهیم مختلف و پیوند دادن آن‌ها داراست و به همین دلیل جایگاه استواری در فرهنگ و تمدن بشری یافته است. مجموعه‌ای که استفاده از آن در زندگی روزانه بشر، کاربردهای فراوانی داشته و دارد و همواره مورد توجه اقشار مختلف جامعه بوده است.

شاخه‌های اصلی علوم غریبه مطرح‌شده در کتاب

علم جفر و رموز حروف ابجد

علم جفر یکی از قدیمی‌ترین، مهم‌ترین و پرکاربردترین شاخه‌های علوم غریبه است که به وسیله آن می‌توان از رموز حروف و اعداد برای کشف امور پنهانی، پیش‌بینی آینده و استخراج مسائل مختلف استفاده نمود. این علم بر این باور استوار است که حروف و اعداد دارای خواص و تأثیرات پنهانی هستند که با شناخت آن‌ها می‌توان به اسرار جهان هستی دست یافت و از آن‌ها بهره برد. در کتاب آشنایی با علوم غریبه، فصل جامعی به علم جفر اختصاص یافته که شامل معرفی حروف ابجد، ارزش‌های عددی هر حرف، روش‌های محاسبه و استخراج، کاربردهای عملی و مثال‌های متعدد می‌باشد. علم جفر در میان مردم ایران و جهان اسلام از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده و بسیاری از افراد برای گرفتن فال و پیش‌بینی سرنوشت خویش به استادان این علم رجوع می‌کنند.

علم رمل و هنر پیش‌گویی

علم رمل که گاهی با علم جفر ترکیب شده و به آن جفر و رمل گفته می‌شود، علمی است که به وسیله آن با استفاده از ریختن شن یا ماسه در صفحه‌ای خاص و خواندن نقش‌ها و اشکال حاصل‌شده، به کشف امور پنهان و پیش‌بینی آینده پرداخته می‌شود. این علم در میان اعراب و ایرانیان از قدیم‌الایام رواج داشته و امروزه نیز علاقه‌مندان خاص خود را دارد. در کتاب، فصل ویژه‌ای به علم رمل اختصاص یافته که شامل معرفی انواع رمل، ابزار و وسایل مورد نیاز، روش‌های اجرا، تفسیر نقش‌ها و کاربردهای عملی آن می‌باشد. رمل‌خوانی در فرهنگ ایرانی ریشه‌های کهن دارد و یکی از روش‌های رایج فال‌گیری محسوب می‌شود که هنوز هم در برخی مناطق ایران انجام می‌گیرد.

علم تنجیم و احکام نجوم

علم تنجیم که به آن احکام نجوم نیز اطلاق می‌شود، علمی است که به بررسی تأثیر ستارگان و سیارات بر سرنوشت، شخصیت و زندگی انسان‌ها می‌پردازد. این علم بر این باور استوار است که موقعیت اجرام آسمانی در لحظه تولد هر فرد، تأثیرات خاصی بر ویژگی‌های شخصیتی، سلامت، شغل، ازدواج و سایر جنبه‌های زندگی او دارد که با شناخت این تأثیرات می‌توان به درک بهتری از زندگی رسید و حتی آینده را پیش‌بینی نمود. تنجیم یکی از علوم باستانی است که در تمدن‌های کهن بابل، مصر و یونان رواج داشته و پس از ورود اسلام توسط دانشمندان مسلمان توسعه یافته و تکمیل شده است. این علم به چندین بخش تقسیم می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به تنجیم کوکب که به بررسی تأثیر سیارات منظومه شمسی می‌پردازد، تنجیم ثوابت که به تأثیر ستارگان ثابت می‌پردازد، و تقسیمات دیگری نظیر تنجیم عام و خاص اشاره نمود. در کتاب آشنایی با علوم غریبه، به طور جامع و کامل به این علم پرداخته شده و خوانندگان با نحوه محاسبات، استخراج طالع و کاربردهای عملی آن آشنا می‌شوند.

سحر و طلسم: هنرهای پنهان

سحر و طلسم از جمله موضوعاتی هستند که در تمام طول تاریخ بشری ذهن انسان‌ها را به خود مشغول ساخته‌اند و همواره مورد کنجکاوی و تحقیق قرار گرفته‌اند. در اسلام، سحر به عنوان عملی مذموم و حرام شناخته شده و در قرآن کریم آیات متعددی درباره آن نازل شده است. با این حال، دانشمندان مسلمان همواره سعی کرده‌اند تا با شناخت اصول و قواعد سحر و طلسم، راه‌های مقابله با آن‌ها را نیز بیاموزند و از آسیب‌های احتمالی در امان باشند. در کتاب آشنایی با علوم غریبه، فصل جامعی به بررسی انواع سحر و طلسم، روش‌های شناخت آن‌ها، علائم و نشانه‌های وجود سحر و همچنین راه‌های دفع و رفع آن‌ها اختصاص یافته است. این مبحث از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا بسیاری از افراد در طول زندگی خود ممکن است با مشکلات و مسائلی ناشی از سحر و طلسم مواجه شوند و نیاز به شناخت راه‌های مقابله با آن‌ها داشته باشند.

طلسم در لغت به معنای چیزی است که بر آن نگاری شده و اثری پنهان دارد. در اصطلاح علوم غریبه، طلسم عبارت است از نگارش حروف، اعداد، اسماء یا نقش‌هایی بر روی کاغذ، فلز، سنگ یا سایر اشیاء که به منظور ایجاد تأثیرات خاص بر انسان، محیط یا اشیاء دیگر انجام می‌گیرد. طلسمات انواع مختلفی دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به طلسم‌های جلب و جذب برای جلب توجه و محبت، طلسم‌های طرد و رفع برای دور کردن افراد یا بلایا، طلسم‌های محبت برای ایجاد علاقه و دلبستگی، طلسم‌های تسخیر برای تحت اختیار درآوردن دیگران، طلسم‌های موفقیت و ثروت‌آوری و همچنین طلسم‌های حفاظتی و دفع بلا اشاره نمود. در کتاب، به تفصیل درباره انواع طلسمات، روش‌های ساخت، نحوه استفاده و همچنین راه‌های بی‌اثر کردن آن‌ها صحبت شده است.

احضار و تسخیر اجنه

یکی از مباحث مهم، جالب‌توجه و در عین حال پیچیده در علوم غریبه، مبحث احضار و تسخیر اجنه است. در باور اسلامی، جن موجوداتی هستند که از آتش آفریده شده‌اند و دارای اراده، عقل و قدرت‌های فوق‌العاده‌ای می‌باشند. ارتباط با این موجودات نامرئی و استفاده از قدرت و توانایی‌های آن‌ها برای انجام امور مختلف، یکی از شاخه‌های قدیمی و شناخته‌شده علوم غریبه است که در طول تاریخ مورد توجه دانشمندان، عارفان و حتی افراد عادی قرار گرفته است. در کتاب آشنایی با علوم غریبه، فصل ویژه و جامعی به مبحث جن و ارتباط با آن اختصاص یافته است که شامل معرفی جن، انواع آن، ویژگی‌ها و قدرت‌های آن‌ها، روش‌های احضار، راه‌های تسخیر، دستورات و اذن‌های لازم و همچنین روش‌های حفاظت از خود در برابر ضرررسانی جنیان می‌شود.

البته باید توجه داشت که ارتباط با جنیان در اسلام عملی است که مورد نهی و مذمت قرار گرفته و فقط در موارد خاص و با رعایت شرایط و احتیاطات لازم و با اجازه استاد واجد الشرایط مجاز شمرده می‌شود. نویسنده در این کتاب با نگاهی تحلیلی، منصفانه و آگاهانه، به بررسی این موضوع پرداخته و خوانندگان را با ابعاد مختلف آن آشنا می‌سازد. در این فصل، همچنین به مبحث همزاد یا همان جن همراه انسان پرداخته شده که باور به وجود آن در فرهنگ ایرانی رواج دارد و بسیاری از افراد معتقدند که هر انسانی یک جن همراه دارد که می‌تواند بر زندگی او تأثیر بگذارد.

فال و پیش‌بینی آینده

فال گرفتن یکی از رفتارها و اعتقادات رایج و کهن در میان مردم ایران و جهان است که ریشه در اعتقادات باستانی و مذهبی دارد و همواره ذهن انسان‌ها را به خود مشغول ساخته است. در کتاب آشنایی با علوم غریبه، به بررسی جامع انواع مختلف فال نظیر فال قهوه، فال نخ، فال خط، فال حروف، فال تاس و سایر روش‌های رایج پرداخته شده و روش‌های تفسیر آن‌ها به طور کامل توضیح داده شده است. هر یک از این روش‌های فال‌گیری دارای تاریخچه، اصول و قواعد خاص خود هستند که در کتاب به تفصیل درباره آن‌ها صحبت شده است.

طالع‌بینی نیز که به آن طالع گرفتن، اختربینی یا هوروسکوپ نیز گفته می‌شود، علمی است که به وسیله آن بر اساس زمان و محل تولد، ویژگی‌های شخصیتی، نقاط قوت و ضعف، استعدادها، شغل مناسب، همسر مناسب و کلاً سرنوشت فرد پیش‌بینی و استخراج می‌گردد. این علم در میان مردم ایران از قدیم‌الایام رواج داشته و امروزه نیز با وجود پیشرفت علم و فناوری، همچنان علاقه‌مندان خاص خود را دارد. در کتاب آشنایی با علوم غریبه، به تفصیل درباره روش‌های طالع‌بینی، محاسبه طالع تولد، تفسیر و تعبیر آن و کاربردهای عملی در زندگی صحبت شده است.

فهرست کامل مطالب کتاب

بخش اول: کلیات و مقدمات علوم غریبه

• تعریف و مفهوم علوم غریبه
• تاریخچه علوم غریبه در تمدن‌های باستانی
• جایگاه علوم غریبه در فرهنگ و تمدن اسلامی
• تقسیم‌بندی کلی علوم غریبه
• فرق علوم غریبه با علوم ظاهری
• اصول و قواعد کلی در علوم غریبه
• شرایط و آداب ورود به علوم غریبه
• اذن استاد و اهمیت آن در یادگیری

بخش دوم: علم جفر

• تعریف علم جفر و اهمیت آن
• معرفی حروف ابجد و انواع آن
• ارزش‌های عددی حروف در علم جفر
• جدول کامل حروف و اعداد
• روش‌های محاسبه در علم جفر
• استخراج مسائل با جفر
• فال جفر و روش‌های آن
• نمونه مسائل حل‌شده در جفر
• کاربردهای عملی علم جفر
• نکات و ترفندهای علم جفر

بخش سوم: علم رمل

• تعریف و مفهوم علم رمل
• تاریخچه علم رمل در ایران و جهان اسلام
• انواع علم رمل
• ابزار و وسایل مورد نیاز در رمل
• روش ریختن رمل و مراحل اجرا
• نحوه خواندن نقش‌های رمل
• تفسیر و تعبیر نقش‌ها
• رمل در احادیث و روایات
• کاربردهای رمل در زندگی روزمره
• مثال‌های عملی رمل‌خوانی

بخش چهارم: علم تنجیم

• تعریف علم تنجیم و جایگاه آن
• تاریخچه تنجیم در تمدن‌های مختلف
• معرفی کواکب سبعه و ویژگی‌های آن‌ها
• منازل قمر و خواص هر منزل
• بروج دوازده‌گانه و ویژگی‌های هر برج
• روش محاسبه طالع تولد
• استخراج طالع و کیفیات آن
• تأثیر کواکب بر سرنوشت انسان
• تنجیم در پزشکی و درمان
• کاربردهای تنجیم در امور مختلف

بخش پنجم: سحر و طلسم

• تعریف سحر در اسلام و قرآن
• انواع سحر و تقسیم‌بندی آن
• راه‌های شناخت سحر و طلسم
• علائم و نشانه‌های وجود سحر
• تعریف طلسم و انواع آن
• طلسمات جلب و جذب
• طلسمات طرد و دفع
• طلسمات محبت و دلبستگی
• طلسمات تسخیر و تحت اختیار
• طلسمات موفقیت و ثروت
• طلسمات حفاظت و دفع بلا
• روش‌های رفع و بی‌اثر کردن سحر
• تعویذات و پناهگاه‌های защитی

بخش ششم: اجنه و احضار

• معرفی جن در قرآن و حدیث
• انواع جن و طبقه‌بندی آن‌ها
• ویژگی‌ها و قدرت‌های جنیان
• ارتباط جن با انسان در طول تاریخ
• همزاد و جن همراه انسان
• شرایط احضار جن
• دستورات و اذن‌های لازم برای احضار
• روش‌های احضار اجنه
• تسخیر جن و شرایط آن
• راه‌های حفاظت از ضرر جن
• طریقه ارتباط با جن خیر
• دعاهای مربوط به جن

بخش هفتم: فال و طالع‌بینی

• انواع فال در فرهنگ ایرانی
• فال قهوه و روش‌های تفسیر آن
• فال نخ و فنون آن
• فال خط و کتابت
• فال حروف و کلمات
• طالع‌بینی و روش‌های آن
• استخراج طالع تولد
• تفسیر طالع و کیفیات
• کاربرد فال در زندگی روزمره
• نکات مهم در فال‌گیری

بخش هشتم: ادعیه و تعویذات مجرب

• ادعیه دفع بلا و سحر
• ادعیه جلب رزق و روزی
• ادعیه محبت و دلبستگی
• ادعیه موفقیت در کارها
• ادعیه حفظ و حفاظت
• ادعیه شفاء بیماری‌ها
• اذکار و اوراد مختلف
• تعویذات و نحوه استفاده از آن‌ها

بخش نهم: جداول و منابع

• جدول حروف ابجد و ارزش‌های عددی
• جدول کواکب سبعه و خواص آن‌ها
• جدول منازل قمر
• جدول بروج دوازده‌گانه
• واژه‌نامه اصطلاحات علوم غریبه
• منابع و مراجع معتبر
• نشانی استادان و مراکز آموزشی

ویژگی‌های برجسته کتاب

کتاب آشنایی با علوم غریبه دارای ویژگی‌های منحصربه‌فرد و بارزی است که آن را از سایر کتاب‌های مشابه در این حوزه متمایز می‌سازد و موجب شده تا مورد استقبال گسترده علاقه‌مندان قرار گیرد. نخستین و مهم‌ترین ویژگی این کتاب، جامعیت و کامل بودن آن است. مؤلف در این اثر، تقریباً تمام شاخه‌های اصلی و مهم علوم غریبه را پوشش داده و به هر یک از آن‌ها به طور مفصل و کامل پرداخته است. خواننده با مطالعه این کتاب، می‌تواند دید کلی و جامعی نسبت به علوم غریبه پیدا کند و سپس در صورت تمایل، به مطالعه عمیق‌تر هر یک از شاخه‌ها بپردازد.

دومین ویژگی مهم، سادگی و روانی زبان کتاب است. مؤلف سعی کرده از اصطلاحات پیچیده، فنی و تخصصی تا حد امکان اجتناب کند و در مواردی که استفاده از اصطلاحات ضروری بوده، توضیحات لازم و کافی ارائه نموده است. به همین دلیل، این کتاب برای افرادی که هیچ آشنایی قبلی با علوم غریبه ندارند نیز قابل فهم و استفاده است. سومین ویژگی، رویکرد علمی و منصفانه مؤلف در نگارش کتاب است. برخلاف برخی از کتب این حوزه که با نگاهی افراطی یا متعصبانه نوشته شده‌اند، استاد عربشاهی با نگاهی تحلیلی، منطقی و بی‌طرفانه به بررسی موضوعات پرداخته و سعی کرده اطلاعات دقیق و صحیح ارائه دهد.

مخاطبان و کاربردهای کتاب

این کتاب برای گروه‌های مختلفی از افراد مفید، کاربردی و ارزشمند است و می‌تواند نیازهای متنوع خوانندگان را برآورده سازد. نخست، برای کسانی که می‌خواهند به طور کلی و جامع با دنیای علوم غریبه آشنا شوند و اطلاعات عمومی و پایه‌ای در این زمینه کسب کنند. دوم، برای پژوهشگران و دانشجویانی که در زمینه‌های تاریخ علم، فرهنگ و تمدن اسلامی، عرفان اسلامی، مطالعات دینی و جامعه‌شناسی تحقیق و پژوهش می‌کنند و نیاز به منبعی جامع و قابل استناد در این زمینه دارند. سوم، برای کسانی که به طور عملی در حوزه علوم غریبه فعالیت می‌کنند و می‌خواهند دانش خود را نظام‌مند، کامل‌تر و استوارتر سازند و از منبعی معتبر بهره ببرند.

چهارم، برای علاقه‌مندان به فرهنگ، آداب، رسوم، باورها و اعتقادات ایرانی-اسلامی که می‌خواهند با根系 و پیشینه فرهنگی جامعه خویش آشنا شوند و درک عمیق‌تری از باورهای رایج در میان مردم داشته باشند. پنجم، برای کسانی که به دنبال پاسخ سؤالات خود درباره مسائل پنهان و اسرارآمیز هستند و می‌خواهند با روش‌های علمی و منطقی به شناخت این امور بپردازند. در نهایت، این کتاب برای هر کسی که علاقه‌مند به گسترش دانش و معرفت خویش است، اثری ارزشمند و قابل مطالعه محسوب می‌شود.

تأثیر کتاب در جامعه و جایگاه آن

کتاب آشنایی با علوم غریبه پس از انتشار در سال 1385، مورد استقبال گسترده علاقه‌مندان قرار گرفت و به چاپ‌های متعدد رسید. این کتاب در واقع یکی از منابع اصلی، معتبر و مرجعی به زبان فارسی در زمینه علوم غریبه محسوب می‌شود و بسیاری از افراد برای آشنایی اولیه و همچنین کسب اطلاعات تکمیلی در این زمینه به آن رجوع می‌کنند. تأثیر این کتاب در جامعه ایرانی را می‌توان در چند جنبه بررسی و تحلیل نمود. نخست، ارائه اطلاعات دقیق، علمی و منظم درباره علوم غریبه که به کاهش خرافات، باورهای نادرست و ساده‌انگاری‌ها در این زمینه کمک می‌کند و سطح آگاهی عمومی را ارتقا می‌بخشد.

دوم، معرفی و حفظ میراث علمی و فرهنگی گذشتگان است که قرن‌ها از دانشمندان و علمای مسلمان به ارث رسیده و در خطر فراموشی و از دست رفتن قرار داشته است. این کتاب در واقع گامی در جهت زنده نگه داشتن این میراث ارزشمند برای نسل‌های آینده است. سوم، ایجاد انگیزه و علاقه برای پژوهش و تحقیق بیشتر در این حوزه است. مطالعه این کتاب می‌تواند ذهن خوانندگان را به کشف و جستجوی بیشتر وادار کند و آن‌ها را به مطالعه سایر منابع و کتب در این زمینه ترغیب نماید. در میان کتب فارسی نوشته‌شده درباره علوم غریبه، کتاب آشنایی با علوم غریبه جایگاه ویژه‌ای دارد و به دلیل جامعیت، سادگی زبان، رویکرد علمی و کاربردی، به یکی از پرفروش‌ترین و پرمخاطب‌ترین کتاب‌های این حوزه تبدیل شده است.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

کتاب آشنایی با علوم غریبه نوشته استاد محمد نیکنام عربشاهی، اثری ارزشمند، جامع و کامل در حوزه علوم غریبه و خفیه اسلامی است که می‌تواند به عنوان مرجعی معتبر و قابل استناد برای علاقه‌مندان به این حوزه مورد استفاده قرار گیرد. این کتاب با زبانی ساده و روان، به معرفی و بررسی شاخه‌های مختلف علوم غریبه پرداخته و خوانندگان را با مبانی، اصول، روش‌ها و کاربردهای عملی این علوم آشنا می‌سازد. فهرست کامل مطالب ارائه‌شده در کتاب، نشان‌دهنده جامعیت و کامل بودن آن است و بیانگر تلاش مؤلف برای ارائه اثری بی‌نقص و شامل است.

چه شما از علاقه‌مندان به تاریخ، فرهنگ و تمدن اسلامی باشید و چه به دنبال کسب اطلاعات عمومی و پایه‌ای در زمینه علوم غریبه باشید، چه پژوهشگر و دانشجو باشید و چا علاقه‌مند به باورها و اعتقادات رایج در جامعه، این کتاب می‌تواند نیازهای شما را برآورده سازد و دانش و معرفت شما را در این زمینه ارتقا دهد. توصیه می‌شود این کتاب ارزشمند را مطالعه نموده و با دنیای شگفت‌انگیز، پنهان و اسرارآمیز علوم غریبه آشنا شوید. این اثر نه تنها اطلاعات شما را درباره یکی از حوزه‌های کمتر شناخته‌شده فرهنگ اسلامی افزایش می‌دهد، بلکه درک عمیق‌تری از تاریخ، فرهنگ و تمدن ایرانی-اسلامی به شما هدیه می‌کند.