کتاب حاضر که به نام «رسالهای در باب حروف » تألیف میرداماد کبیر شناخته میشود، یکی از آثار ارزشمند و کمیاب در زمینه علوم غریبه و حکمت الهی است. این رساله که به زبان فارسی نگاشته شده، در برگیرنده مجموعهای از مطالب عمیق فلسفی، عرفانی و علوم خفیه میباشد. مؤلف بزرگوار، میرداماد کبیر، که به عنوان یکی از برجستهترین فیلسوفان و عرفای دوره صفویه شناخته میشود، در این اثر به بررسی اسرار حروف، خواص آنها و ارتباطشان با اسماء الهی پرداخته است. کتاب حاضر شامل جزوات فلسفه عرفان، جذوات طور سینای حکمت و قبسات انوار ملاء اعلای معرفت در فنون علوم حقیقیه میباشد و به عنوان یکی از منابع معتبر در علم حروف و اعداد شناخته میشود.
علم حروف که به آن علم حساب جملی نیز گفته میشود، از جمله علوم اسرارآمیز و معارف غریبه بشری است که در آن حروف الفبا به ترتیب خاصی با اعداد متناظر میگردند و از این رهگذار، خواص پنهانی و کاربردهای مختلف آن استخراج میشود. میرداماد کبیر در این رساله به تفصیل درباره حروف ابجد، حروف ابجد کبیره و حروف ابجد صغیره سخن گفته و روابط پیچیده میان حروف، اعداد و اسماء الهی را بیان نموده است. این اثر به دلیل جامعیت و عمق مطالب، همواره مورد توجه علاقهمندان به علوم غریبه، حکمت و عرفان اسلامی قرار گرفته و یکی از منابع اصلی در این زمینه محسوب میگردد.
این کتاب برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان به علوم خفیه، فلسفه اسلامی و عرفان عملی منبعی ارزشمند و قابل استفاده میباشد. نسخه حاضر که به صورت دیجیتال و در فرمت PDF ارائه میگردد، شامل تصاویر با کیفیت از نسخه خطی اصلی کتاب است و امکان دسترسی آسان و مطالعه این اثر کمیاب را برای علاقهمندان فراهم میآورد.
درباره میرداماد کبیر
میرداماد کبیر، میر برهانالدین محمدباقر استرآبادی (۱۵۶۱-۱۶۳۱ میلادی، ۹۶۹-۱۰۴۰ هجری قمری)، مشهور به «میرداماد» و «معلم الثالث»، از برجستهترین فیلسوفان، متکلمان و عرفای دوره صفویه به شمار میرود. وی که در استرآباد (گرگان کنونی) زاده شد، پس از تحصیلات مقدماتی، برای تکمیل دانش خود به اصفهان رفت و در مدرسه صدرالدین شیرازی به فراگیری علوم عقلی و نقلی پرداخت. میرداماد پس از استادش صدرالدین شیرازی، کرسی تدریس فلسفه و حکمت را بر عهده گرفت و شاگردان بسیاری تربیت نمود که از جمله آنها میتوان به ملاصدرای شیرازی اشاره کرد.
آثار میرداماد کبیر در حوزههای فلسفه، کلام، عرفان و علوم غریبه بسیار گسترده است و تاکنون بخش قابل توجهی از آنها به چاپ رسیده است. وی با تألیف آثاری چون «میرداماد کبیر»، «الدر الثمین»، «قبسات» و «رسالهای در باب الحروف ثر»، نقش مهمی در انتقال و توسعه معارف اسلامی ایفا نمود. سبک نگارش وی ترکیبی از زبان فارسی و عربی بوده و مضامین آثارش همواره در پیوند با حکمت الهی، معرفت نفس و شناخت اسماء و صفات الهی میباشد. لقب «کبیر» که به وی داده شده، نشانگر جایگاه والای علمی و معنوی او در میان علما و عرفای عصر خویش است.
فهرست کامل مطالب
بخش اول: کلیات و تعاریف علم حروف
- فصل اول: در بیان کلیات علم حروف و اهمیت آن در معارف اسلامی
- فصل دوم: در تعریف حروف و تقسیمات آن
- فصل سوم: در بیان اصول و قواعد کلی علم حروف
- فصل چهارم: در تاریخچه و سیر تطور علم حروف
- فصل پنجم: در فرق میان علم حروف و سایر علوم غریبه
- فصل ششم: در بیان موضوع و غایت علم حروف
- فصل هفتم: در رابطه علم حروف با فلسفه و کلام
- فصل هشتم: در بیان فواید و خواص تعلم علم حروف
بخش دوم: حروف ابجد و محاسبات آن
- فصل اول: در بیان حروف ابجد و ترتیب آن
- فصل دوم: در حروف ابجد کبیره و کاربرد آن
- فصل سوم: در حروف ابجد صغیره و خواص آن
- فصل چهارم: در حروف جمل و تفاوت آن با ابجد
- فصل پنجم: در محاسبات حروف ابجد کبیر
- فصل ششم: در روشهای استخراج اعداد از حروف
- فصل هفتم: در بیان حروف ۲۸ گانه ابجد و فرق آن با حروف فارسی
- فصل هشتم: در جداول محاسباتی حروف و اعداد
- فصل نهم: در قواعد ترکیب حروف و اعداد
- فصل دهم: در روشهای تحلیل و بررسی حروف
بخش سوم: خواص حروف و کاربردهای آن
- فصل اول: در بیان خواص هر یک از حروف الفبا
- فصل دوم: در خواص حروف مفرد و مرکب
- فصل سوم: در ارتباط حروف با عناصر طبیعی
- فصل چهارم: در رابطه حروف با کواکب و صور فلکی
- فصل پنجم: در بیان خواص حروف در درمان امراض
- فصل ششم: در استفاده از حروف برای دفع بلایا
- فصل هفتم: در خواص حروف برای جلب موفقیت و ثروت
- فصل هشتم: در بیان خواص اسماء و حروف مشترک
- فصل نهم: در روشهای ترکیب حروف برای مقاصد مختلف
- فصل دهم: در احکام و قواعد خواص حروف
بخش چهارم: اسماء الهی و حروف
- فصل اول: در بیان اسماءالحسنی و حروف آن
- فصل دوم: در استخراج اسماء اللهی از حروف
- فصل سوم: در اسماء روحانی و رابطه آنها با حروف
- فصل چهارم: در انطباق اسماء با اعداد و حروف
- فصل پنجم: در بیان اسماء کبیره و صغیره
- فصل ششم: در روشهای تسبیح و ذکر با حروف
- فصل هفتم: در بیان اسرار اسماء در قرآن کریم
- فصل هشتم: در تأثیر اسماء در امور دنیوی و اخروی
- فصل نهم: در روشهای استخراج اسماء از آیات قرآن
- فصل دهم: در بیان اسماء خاص و خواص آنها
بخش پنجم: جزوات فلسفه عرفان
- فصل اول: در بیان اصول فلسفه عرفان
- فصل دوم: در معرفت النفس و مراحل آن
- فصل سوم: در بیان درجات معرفت
- فصل چهارم: در رابطه علم حروف و معرفت نفس
- فصل پنجم: در بیان مقامات روحانی
- فصل ششم: در احوال و اوصاف عارفان
- فصل هفتم: در بیان مصطلحات عرفانی
- فصل هشتم: در روشهای سلوک روحانی
- فصل نهم: در بیان موانع سلوک و رفع آنها
- فصل دهم: در درجات قرب و وصول
بخش ششم: جذوات طور سینای حکمت
- فصل اول: در بیان کلیات حکمت الهی
- فصل دوم: در قیاس و روش استدلال
- فصل سوم: در برهان و اقسام آن
- فصل چهارم: در بیان معرفت یقینی
- فصل پنجم: در روشهای کسب معرفت
- فصل ششم: در بیان موضوعات حکمت عملی
- فصل هفتم: در فلسفه اخلاق و ریاضت
- فصل هشتم: در بیان حکمت سیاسی
- فصل نهم: در رابطه حکمت و شریعت
- فصل دهم: در بیان مآخذ و مصادر حکمت
بخش هفتم: قبسات انوار ملاء اعلا
- فصل اول: در بیان انوار الهی و مراتب آن
- فصل دوم: در معرفت نور و ظلمت
- فصل سوم: در بیان عالم مثال و صور مثالية
- فصل چهارم: در رابطه نفس و صور مثالی
- فصل پنجم: در بیان عوالم هفتگانه
- فصل ششم: در نشئه برزخ و احوال آن
- فصل هفتم: در بیان قوای نفس و مراتب آن
- فصل هشتم: در رابطه نفس و بدن
- فصل نهم: در بیان معاد جسمانی و روحانی
- فصل دهم: در بیان حقیقت انسان کامل
بخش هشتم: فنون علوم حقیقیه
- فصل اول: در بیان علوم حقیقیه و نقلی
- فصل دوم: در روش تحصیل علوم حقیقیه
- فصل سوم: در بیان مراتب علوم از حس تا عقل
- فصل چهارم: در بیان علوم غریبه و خفیه
- فصل پنجم: در بیان رمل و اوفاق
- فصل ششم: در علم جفر و اصول آن
- فصل هفتم: در بیان تسخیرات و ختومات
- فصل هشتم: در روشهای استخراج و پیشبینی
- فصل نهم: در بیان احضاریات و ادعیه
- فصل دهم: در جمعبندی و نتیجهگیری کلی
بخش نهم: عملیات و اعمال حروف
- فصل اول: در بیان قواعد کلی عمل به حروف
- فصل دوم: در زمانها و مکانهای مناسب عمل
- فصل سوم: در بیان آداب عمل به حروف
- فصل چهارم: در روشهای طهارت برای عمل
- فصل پنجم: در بیان اوراد و اذکار عملی
- فصل ششم: در استفاده از طلسمات حروفی
- فصل هفتم: در بیان تعویذات و پناهندگی
- فصل هشتم: در روشهای بستن و باز کردن
- فصل نهم: در بیان خواص حروف در انتخاب روز
- فصل دهم: در بیان احتیاطات و موانع عمل
بخش دهم: ختومات و اوراد
- فصل اول: در بیان کلیات ختوم و اوراد
- فصل دوم: در ختوم برای دفع بلا
- فصل سوم: در بیان ختوم برای جلب روزی
- فصل چهارم: در ختوم برای عشق و محبت
- فصل پنجم: در بیان ختوم برای شفاء مریض
- فصل ششم: در ختوم برای دفع چشم زخم
- فصل هفتم: در بیان ختوم برای سفر و امنیت
- فصل هشتم: در ختوم برای فتح و ظفر
- فصل نهم: در بیان ختوم مختص به هر شخص
- فصل دهم: در بیان ختوم کلی و عمومی
پیوستها و ضمائم
- پیوست اول: جداول کامل حروف و اعداد
- پیوست دوم: الفبای حروف ابجد با مقادیر عددی
- پیوست سوم: جداول انطباق حروف با کواکب و عناصر
- پیوست چهارم: نمونههایی از طلسمات و تعویذات
- پیوست پنجم: اوراد و اذکار روزانه بر اساس حروف
- پیوست ششم: توضیح اصطلاحات و واژگان تخصصی
- پیوست هفتم: فهرست منابع و مآخذ مورد استفاده مؤلف
- پیوست هشتم: نمایه موضوعی کتاب